
Tin doanh nghiệp
Đăng ngày
Trợ lý AI nên làm gì khi câu hỏi phụ thuộc vào phụ lục chưa được cung cấp?
Trợ lý AI phải nói rõ chưa đủ căn cứ, chỉ ra chính xác phụ lục hoặc trường thông tin còn thiếu và hướng dẫn người dùng bổ sung. Hệ thống không nên suy diễn nội dung phụ lục từ tên văn bản hay một phiên bản tương tự. Với Trợ lý AI cho cán bộ, công chức BMB, câu trả lời an toàn cần phân biệt phần có thể kết luận từ nguồn hiện có với phần phải tạm dừng chờ tài liệu.
Tình huống dễ tạo câu trả lời nghe đúng nhưng thiếu căn cứ
Cán bộ hỏi: “Hồ sơ nhóm B có phải báo cáo theo biểu mẫu số 3 trước ngày 25 không?”. Văn bản chính chỉ quy định các đơn vị báo cáo theo danh mục tại Phụ lục II; mẫu và thời hạn cụ thể nằm trong phụ lục. Kho tri thức hiện có văn bản chính nhưng thiếu Phụ lục II. Nếu trợ lý tìm thấy một hướng dẫn cũ cũng có “mẫu số 3” và “ngày 25”, nó có thể ghép thành câu trả lời sai.
Một trường hợp khác là phụ lục đã có nhưng không được liên kết với văn bản chính. Tệp mang tên “PL2-ban-chot.xlsx”, không có mã văn bản trong tên và bị lưu ở thư mục khác. Hệ thống tìm kiếm theo từ khóa có thể bỏ sót, trong khi người quản trị tưởng bộ tài liệu đã đầy đủ. Vì vậy, trợ lý cần kiểm tra cả sự tồn tại và quan hệ phiên bản.
Nhận diện khi nào phụ lục là nguồn bắt buộc
Trong bước lập chỉ mục, hệ thống nên nhận diện các cụm như “theo Phụ lục”, “tại danh mục kèm theo”, “theo biểu mẫu số” hoặc “chi tiết quy định tại bảng”. Mỗi tham chiếu được chuyển thành một quan hệ: văn bản nguồn, tên phụ lục, loại nội dung và trạng thái đã liên kết hay chưa.
Khi nhận câu hỏi, trợ lý phân rã kết luận cần đưa ra. Nếu câu hỏi hỏi đối tượng áp dụng, trường biểu mẫu, mã danh mục hoặc mốc thời gian được giao cho phụ lục, nguồn này là bắt buộc. Văn bản chính chỉ chứng minh rằng phụ lục tồn tại, không chứng minh nội dung bên trong.
Hệ thống cũng phải kiểm tra phiên bản. Phụ lục của văn bản sửa đổi không thể thay cho phụ lục của bản cũ nếu chưa có quan hệ rõ ràng. Một tệp cùng tên nhưng khác ngày ban hành cần được coi là ứng viên, không tự động coi là nguồn đúng.
Cấu trúc câu trả lời khi thiếu nguồn
Mở đầu nên trả lời trực tiếp: “Chưa thể xác định từ các tài liệu hiện có”. Tiếp theo, trợ lý nêu phần đã biết, chẳng hạn văn bản chính yêu cầu tra cứu Phụ lục II. Phần thứ ba chỉ ra thông tin cần bổ sung: tệp phụ lục, phiên bản hoặc mã nhóm trong bảng.
Nếu người dùng có quyền, hệ thống có thể đề nghị tải lên phụ lục hoặc chọn từ danh sách tài liệu ứng viên. Nếu người dùng không có quyền quản trị tài liệu, trợ lý hướng dẫn liên hệ đầu mối kho tri thức. Không nên hiển thị tên tài liệu hạn chế hoặc vị trí lưu mà người dùng không được phép biết.
Cuối cùng, câu trả lời phải trích dẫn đoạn trong văn bản chính cho thấy phụ lục là căn cứ bắt buộc. Nhờ vậy, người dùng hiểu vì sao hệ thống dừng và có thể bổ sung đúng tài liệu, thay vì coi đây là lỗi chung của AI.
Quy trình bổ sung và kiểm tra lại
Bước một, cán bộ hoặc quản trị viên tải phụ lục vào vùng chờ. Hệ thống kiểm tra loại tệp, khả năng đọc, mã văn bản, ngày ban hành và số trang hoặc bảng. Bước hai, người có trách nhiệm xác nhận phụ lục thuộc đúng văn bản và phiên bản.
Bước ba, hệ thống trích xuất bảng hoặc biểu mẫu, giữ quan hệ giữa ô, cột, chú thích và tiêu đề. Không nên chuyển bảng thành một chuỗi văn bản phẳng vì câu hỏi “nhóm B dùng mẫu nào” phụ thuộc quan hệ hàng-cột. Bước bốn, tập câu hỏi kiểm thử được chạy lại; câu trả lời mới phải dẫn cả văn bản chính và dòng tương ứng trong phụ lục.
Nếu phụ lục không đọc được do ảnh quét, hệ thống đánh dấu cần OCR và kiểm tra thủ công. Trạng thái “đã tải lên” chưa đồng nghĩa “đủ dùng để trả lời”.
Ví dụ bằng dữ liệu mẫu
Trong môi trường demo, kho dùng dữ liệu mẫu gồm 20 văn bản, 31 phụ lục và 60 quan hệ tham chiếu. Bộ kiểm tra phát hiện 7 quan hệ chưa có tệp, 4 tệp sai phiên bản và 3 phụ lục ảnh quét chưa được xác nhận OCR.
Nhóm tạo 40 câu hỏi phụ thuộc phụ lục. Trước khi bổ sung, trợ lý trả lời có căn cứ 26 câu và dừng đúng ở 14 câu. Sau khi xử lý 10 tài liệu, 36 câu có thể trả lời; 4 câu vẫn dừng vì thiếu bảng được cơ quan sở hữu xác nhận. Mục tiêu không phải trả lời đủ 100%, mà là không tự bịa ở phần thiếu nguồn.
Các con số chỉ là dữ liệu mẫu mô tả kịch bản, không phải kết quả triển khai tại một cơ quan.
Tiêu chí nghiệm thu
Tỷ lệ trợ lý đưa ra kết luận khi thiếu phụ lục bắt buộc phải bằng 0 trong tập kiểm thử. Mọi câu trả lời dùng bảng phải truy ngược được đến tệp, phiên bản, trang hoặc vùng dữ liệu. Quan hệ văn bản–phụ lục phải có trạng thái và người xác nhận.
Cần thử ngoại lệ như phụ lục trùng tên, tệp Excel có nhiều sheet, ô gộp, chú thích cuối bảng, văn bản bị thay thế hoặc người dùng không có quyền xem nguồn. Khi quyền bị hạn chế, trợ lý chỉ nói chưa đủ nguồn trong phạm vi truy cập, không tiết lộ nội dung bị che.
Câu hỏi thường gặp
Có thể dùng phụ lục của bản dự thảo để tham khảo không?
Có thể trong môi trường soạn thảo nếu được đánh dấu rõ là dự thảo. Không nên dùng nó để kết luận quy định đang áp dụng hoặc trộn với nguồn chính thức.
Trợ lý có thể tự tìm phụ lục trên Internet không?
Chỉ khi quy trình của đơn vị cho phép và nguồn được xác minh. Tài liệu tìm thấy phải được kiểm tra phiên bản, tính đầy đủ và quyền sử dụng trước khi đưa vào kho tri thức.
Nếu phụ lục mâu thuẫn với văn bản chính thì sao?
Hệ thống cần hiển thị điểm mâu thuẫn và chuyển người có thẩm quyền rà soát. Trợ lý không nên tự quyết nguồn nào đúng chỉ dựa trên điểm tìm kiếm.