Chuyển đến nội dung chính

Quyền tra cứu và tải hồ sơ lưu trữ số nên thiết kế thế nào?

Xác định quyền tìm, mở và tải hồ sơ theo vai trò, phạm vi hồ sơ và trạng thái phê duyệt.

Sơ đồ minh họa: Tách quyền khai thác → Chặn ngoài phạm vi → Ghi nhật ký

Đăng ngày

Quyền khai thác hồ sơ lưu trữ số cần trả lời hai câu hỏi. Người dùng được làm gì và thao tác đó áp dụng đến hồ sơ nào? Với mỗi vai trò, nên tách quyền tìm thấy hồ sơ, xem thông tin mô tả, mở tài liệu và tải bản sao. Cùng một cán bộ có thể được tra cứu hồ sơ trong đơn vị, chỉ xem một số thành phần và cần phê duyệt thêm khi muốn nhận bản sao.

Lập ma trận quyền theo nhiệm vụ và phạm vi hồ sơ

Bắt đầu từ những việc người dùng thực sự làm. Chẳng hạn, cán bộ văn thư kiểm tra hồ sơ thuộc đơn vị mình, cán bộ lưu trữ đối chiếu thành phần của hồ sơ nộp lưu, còn người khai thác chỉ được xem tài liệu đã được cấp quyền cho một mục đích cụ thể. Ma trận cần chỉ ra nhóm người dùng, phạm vi hồ sơ và hành động cho phép. Phạm vi có thể theo đơn vị, phông lưu trữ, nhóm hồ sơ hoặc thành phần tài liệu, tùy cách đơn vị phân loại và tổ chức khai thác.

Tiếp đến, mô tả quyền tại mỗi điểm có thể lấy thông tin. Ví dụ, tiêu đề hoặc tên tệp có thể chứa thông tin hạn chế khai thác. Trong trường hợp này, quyền cần được kiểm tra ở kết quả tìm kiếm và danh sách xuất ra, trước cả khi người dùng mở tài liệu. Nếu hệ thống có bản thu nhỏ, thông báo hoặc bản xem trước, hãy đưa chúng vào ma trận để kiểm tra theo cùng quy tắc.

Phân biệt quyền quản trị hệ thống và quyền đọc nội dung hồ sơ. Một người quản trị kỹ thuật có thể cần tạo tài khoản và xử lý lỗi cấu hình, trong khi quyền khai thác tài liệu gắn với nhiệm vụ và quy trình của đơn vị. Trong biên bản bàn giao, nên ghi riêng vai trò nào gán quyền, vai trò nào phê duyệt ngoại lệ và vai trò nào được tra cứu nhật ký.

Tình huống minh họa với hồ sơ mẫu HS-028

Cán bộ A được phép xem tài liệu chính của hồ sơ mẫu HS-028 thuộc đơn vị mình. Hồ sơ có phụ lục chỉ được tải sau khi được phê duyệt. Khi A tìm theo mã, kết quả hiện hồ sơ và cho phép đọc tài liệu chính. Chọn lệnh tải phụ lục phải đưa A đến bước đề nghị hoặc thông báo chưa có quyền, tùy quy trình của đơn vị. Cán bộ B ngoài phạm vi quản lý thử cùng mã và nhận kết quả phù hợp với quyền của mình. Nếu quy định nội bộ hạn chế cả thông tin mô tả, tiêu đề hồ sơ cần được loại khỏi kết quả của B.

Trong lần thử tiếp theo, cấp quyền tải phụ lục cho A đến 17 giờ cùng ngày. A có thể tải trong thời gian hiệu lực. Sau khi đến hạn hoặc khi người phụ trách thu hồi quyền, hãy thử lại bằng tài khoản đó, kể cả qua liên kết đã phát hành trước đó. Cách kiểm tra này giúp phát hiện tình huống giao diện đã ẩn nút tải nhưng đường dẫn vẫn chấp nhận yêu cầu. Mốc 17 giờ là dữ liệu thử để xác nhận cơ chế hết hạn.

Quản lý ngoại lệ khi có thay đổi nhân sự

Quyền theo vai trò giúp tránh cấp riêng cho từng tài khoản. Với nhu cầu phát sinh ngoài vai trò, hãy lưu phạm vi tài liệu, người phê duyệt, lý do và thời gian hiệu lực. Nếu một đoàn kiểm tra chỉ cần tài liệu của 20 hồ sơ, phạm vi cấp quyền nên chỉ rõ danh sách đó và các thao tác cần thực hiện. Khi thời hạn kết thúc, quyền hết hiệu lực theo quy tắc đã duyệt và để lại thông tin đủ phục vụ đối chiếu.

Khi cán bộ chuyển công tác, đầu mối quản lý quyền cần xác nhận phạm vi được giữ hoặc thu hồi. Bài kiểm thử nên có trường hợp tài khoản đăng nhập từ trước, quyền truy cập do nhóm cấp và liên kết chia sẻ đã phát hành. Đối chiếu cả quyền trực tiếp và quyền kế thừa từ nhóm. Nếu quyền cũ vẫn tồn tại ở một nhóm khác, báo cáo rà soát phải chỉ ra nguyên nhân cụ thể để xử lý.

Chọn bằng chứng nghiệm thu theo từng phép thử

Biên bản nên ghi mã tài khoản mẫu, hồ sơ hoặc thành phần được thử, thao tác, kết quả mong đợi, kết quả quan sát và người xác nhận. Dùng đủ hai phía gồm ví dụ người được phép thực hiện thành công và người ngoài phạm vi bị từ chối đúng. Kiểm tra riêng luồng tìm kiếm, xem trước, tải tệp và xuất danh sách nếu có. Nếu nhật ký ghi nhận sự kiện khai thác, thử truy theo mã hồ sơ và khoảng thời gian để xác nhận thông tin phù hợp với quy chế của đơn vị.

Câu hỏi thường gặp

Có nên mặc định cấp quyền tải khi người dùng được xem?

Hai hành động có mục đích khác nhau. Quyền xem hỗ trợ tra cứu và đọc trong hệ thống. Tải tạo thêm bản sao ở ngoài hệ thống, nên có thể phải qua bước phê duyệt hoặc giới hạn thời gian theo quy trình áp dụng.

Thử nghiệm quyền bằng dữ liệu nào?

Dùng tài khoản mẫu, hồ sơ mẫu có tài liệu chính và phụ lục, cùng các trường hợp có quyền, hết hạn và ngoài phạm vi. Nhóm nghiệp vụ xác nhận kết quả theo ma trận quyền đã thống nhất.

Nguồn đối chiếu nghiệp vụ

Xem phạm vi triển khai và tình huống trình diễn bằng dữ liệu mẫu trên trang Hệ thống lưu trữ điện tử BMB.

Đọc tiếp cách theo dõi thời hạn bảo quản hồ sơ số.